Goois Natuurreservaat: bodemchemisch onderzoek in heiden en bossen

Onderzoekcentrum B-WARE heeft bodemchemisch onderzoek uitgevoerd in 16 heideterreinen en 5 bosterreinen van het Goois Natuurreservaat (GNR). Daarnaast zijn in de bossen metingen verricht aan de bladchemie. Aanleiding voor het onderzoek was de achteruitgang van de vegetatiekwaliteit, waaronder het verlies van kenmerkende soorten, verruiging van heideterreinen en afnemende vitaliteit van bossen.

Met behulp van bodem- en bladchemische analyses bracht B-WARE de zuurgraad, buffercapaciteit en beschikbaarheid van voedingsstoffen in kaart. De resultaten lieten zien dat veel locaties te maken hebben met sterke bodemverzuring, een afname van basische kationen zoals calcium, kalium en magnesium, en aluminiumtoxiciteit. Deze bodemchemische knelpunten bleken goed aan te sluiten bij de tekorten aan calcium en kalium die in de bomen werden gevonden.
Op basis van de onderzoeksresultaten is voor iedere locatie een hersteladvies opgesteld, gericht op het herstellen van de bodembuffering en de nutriëntenbalans, bijvoorbeeld door middel van kalk- of steenmeelgiften. Daarmee kreeg het GNR een gebiedsdekkend inzicht in de bodemchemische toestand van hun terreinen en de herstelpotentie van verschillende locaties. 

In een vervolgtraject heeft B-WARE samen met het GNR de hersteladviezen verder uitgewerkt naar concrete maatregelkaarten. Tijdens gezamenlijke werksessies zijn de geadviseerde maatregelen vertaald van afzonderlijke meetpunten naar uitvoerbare beheermaatregelen op gebiedsniveau. Daarnaast is een monitoringsplan opgesteld om de effecten van de herstelmaatregelen op bodemchemie en vegetatieontwikkeling te volgen.

Het GNR is inmiddels gestart met de uitvoering van bufferherstelmaatregelen in verschillende heide- en bosterreinen. B-WARE heeft vervolgens ook de nulmetingen uitgevoerd in een paar terreinen die als uitgangspunt dienen voor de effectmonitoring. Door de ontwikkeling van bodemchemie en vegetatie in de komende jaren te volgen, kan worden vastgesteld in hoeverre de maatregelen bijdragen aan duurzaam herstel van deze natuurgebieden.