Landschapsecologische Systeemanalyse (LESA) Smeerling-Weende

In opdracht van de provincie Groningen werkt Onderzoekcentrum B-WARE samen met Eelerwoude aan het opstellen van een Landschapsecologische systeemanalyse (LESA) voor de natuurgebieden tussen Smeerling en Weende. Het onderzoeksgebied omvat onder andere de natuurgebieden Eemboerveld, Barkeveen, Ellersinghuizerveld en grenst aan het Natura2000-gebied Liefstinghsbroek. Doel is om inzichten te krijgen in het functioneren van het ecohydrologische systeem. Hiermee kan het beoogde systeemherstel worden gerealiseerd zodat ook de standplaatscondities voor de beoogde doelvegetatie (en kwetsbare soorten) kunnen worden hersteld.

Wij zijn ervan overtuigd dat een LESA pas echt waardevol is wanneer deze, naast een gedetailleerde bureaustudie van bestaande gegevens en hydrologisch (veld)onderzoek, ook voldoende actuele water- en bodemkwaliteitsmetingen in de verschillende deelgebieden en natuurtypen bevat. Meten = weten, en dat betreft maatwerk: elk gebied is uniek. Onderzoekcentrum B-WARE focust zich in deze LESA dan ook op de bodem- en waterchemie en sturende biogeochemische processen. We verzamelen onder andere bodemmonsters en poriewater op verschillende dieptes om een beeld te krijgen van de voedselrijkdom en mate van buffering. Daarnaast worden grond- en oppervlaktewatermonsters geanalyseerd. De interpretatie van deze data is een essentieel onderdeel waar wij in gespecialiseerd zijn. Onderzoekcentrum B-WARE beschikt namelijk over een eigen uitgebreide referentiedatabase (GRIP: Gemeten Referentiewaarden In Plantengemeenschappen) waarmee de analyses ondersteund worden. Op deze manier kunnen concrete maatregelen voor natuurherstel en -ontwikkeling worden opgesteld.

Het onderzoek binnen de LESA Smeerling-Weende is onder andere gericht op heiden, heischrale graslanden, blauwgraslanden, bossen en zwakgebufferde vennen. Daarnaast wordt de mate van uitspoeling van nutriƫnten uit hogere gelegen akkers naar de grondwaterafhankelijke natuur in het beekdal van de Ruiten Aa onderzocht. Het betreft zowel onderzoek naar de natuurontwikkelingsmogelijkheden op voormalige landbouwgronden als naar de herstelmogelijkheden van de bestaande natuur. Verdroging, verzuring, vermesting en versnippering vormen een belangrijk knelpunt. De bodem- en waterkwaliteit vormt een belangrijk puzzelstukje voor het systeeminzicht en kansen en knelpunten voor herstel. Overigens voeren we voor Prolander in dezelfde regio enkele onderzoeken uit naar de natuurontwikkelingsmogelijkheden op de voormalige landbouwgronden die zijn verworven in dit gebied. In maart 2027 wordt het onderzoek afgerond.
 

Poriewater LESA